Zdradziecki cios w plecy. 17 września 1939 roku Sowiety zaatakowały Polskę

środa, 17 wrzesień 2025

17 września 1939 r. około godziny czwartej nad ranem Związek Sowiecki zbrojnie zaatakował Polskę. W ten sposób Stalin wywiązał się z sierpniowego, tajnego porozumienia z Hitlerem (pakt Ribbentrop-Mołotow), które przewidywało wspólną agresję na Rzeczpospolitą, zajęcie i podział jej terytorium oraz faktyczną likwidację państwa polskiego. Delegacja Zespołu Szkół Akademickich im. Obrońców Wisły 1920 roku wzięła udział w miejskich obchodach 86 rocznicy tej napaści.  

Sowiecka Inwazja 

Armia Czerwona uderzyła na Polskę na całej długości wschodniej granicy II RP (ponad 1400 km). Inwazję poprzedziło szczegółowe wywiadowcze rozpoznanie potencjału militarnego polskich sił wojskowych i przygotowanie zakrojonych na szeroką skalę aresztowań polskiej elity państwowej. Atak został przeprowadzony z ogromną siłą na dwóch frontach. Polakom zacięcie zmagającym się od 1 września z armią III Rzeszy został wbity nóż w plecy.

17 września 1939 r. w Polsce rozpoczęła się sowiecka okupacja, która w niedługim czasie doprowadziła do ludobójstwa w Katyniu i masowych deportacji Polaków na wschód. Poza tym ta data to symboliczny początek trwałej utraty Kresów Wschodnich i pozbawienia Rzeczypospolitej niepodległości na kilkadziesiąt następnych lat.

Olbrzymie zaskoczenie

Wkroczenie wojsk sowieckich było dla ówczesnego rządu zaskoczeniem. Gen. Edward Rydz-Śmigły, pełniący obowiązki Naczelnego Wodza, wydał dyrektywę ogólną zabraniająca walk z wkraczającą Armią Czerwoną, z wyjątkiem zaatakowania oddziałów polskich bądź próby ich rozbrojenia i nakazująca wycofywanie się w kierunku Rumunii i Węgier. Mimo przewagi wroga i zaskoczenia żołnierze polscy oraz mieszkańcy stawiali dzielny opór. W wielu miejscowościach doszło do potyczek z sowietami, m.in. pod Kowlem, Sarnami, Baranowiczami, Tarnopolem. Do rangi symbolu przeszła obrona Wilna (18–19 września), Grodna (20–21 września), a także bitwa pod Kodziowcami (w nocy z 21 na 22 września) stoczona pomiędzy pułkiem ułanów z sowieckim oddziałem pancernym, czy dwudniowa bitwa pod Szackiem (28–29 września) stoczona przez oddziały Korpusu Ochrony Pogranicza pod dowództwem gen. Wilhelma Orlik-Rückemanna.

Obchody we Włocławku 

W obchodach włocławskich wzięła udział delegacja władz Włocławka, parlamentarzyści, przedstawiciele władz wojewódzkich, samorządowych, poczty sztandarowe służb mundurowych, organizacji kombatanckich, organizacji społecznych, szkół, zaproszeni goście, harcerze, mieszkańcy Włocławka. Zespół Szkół Akademickich im. Obrońców Wisły 1920 roku reprezentował poczet sztandarowy, a dyrektor ZSA z delegacją Kadetów złożył wiązankę kwiatów pod pomnikiem Żołnierzy Armii Krajowej.

Tekst: G. Adamczewski
Foto: I. Wieczorek